هدف كلي تحقيق :
ارزشيابي هدف گرا از اثربخشي دروني و بيروني (ميزان تحقق پذيري اهداف) رسانه آموزشي نيم صفحه نوسواد روزنامه اطلاعات از ديدگاه مجريان و مخاطبين طرح.
سوالات يا فرضيه هاي تحقيق : تحقيق داراي چهار فرضيه عام به شرح ذيل مي باشد.
بين شرايط فردي ، علل عدم بهره گيري دائمي از نيم صفحه نوسواد، مطالب مورد درخواست جهت ارايه در نيم صفحه نوسواد با نظرات نوسوادان درخصوص اثربخشي نيم صفحه نوسواد(اثربخشي اهداف) رابطه يا تفاوت معنيدار وجود دارد.
بين نظرات بيان شده توسط مديران و كارشناسان (مجريان طرح) درخصوص شرايط فردي، وجه نظر آنها نسبت به نيم صفحه نوسواد، ميزان نفوذ و تحليل SWOT با نظرات آنها درخصوص اثربخشي بيروني (اهداف، قسمتها و روند برنامه ريزي) و دروني، رابطة يا تفاوت معنيدار وجود دارد.
بين شرايط فردي ، وجه نظر،ميزان نفوذ، نوع مطالب مورد درخواست جهت درج در نيم صفحه نوسواد و نوع مطالب غيرضروري از ديدگاه مديران مراكز يادگيري محلي نظرات آنها درخصوص اثربخشي بيروني(اهداف و قسمتها) و دروني، تفاوت يا رابطة معنيدار وجود دارد.
بين نظرات بيان شده توسط آموزشياران درخصوص اثربخشي بيروني (اهداف و قسمتها) و اثربخشي دروني نيم صفحه نوسواد و شرايط فردي و وجه نظر ، ميزان نفوذ، نوع مطالب مورد درخواست جهت درج در نيم صفحه نوسواد و نوع مطالب غيرضروري رابطه يا تفاوت معنيدار وجود دارد.
جامعه آماري ، نمونه و روش نمونه گيري:
تحقيق داراي چهار جامعه آماري مشتمل بر كارشناسان و مديران ستادي و استاني (مجريان) مرتبط با نيم صفحه نوسواد، مديران مراكز يادگيري محلي، آموزشياران و نوسوادان بوده كه به روش نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي اقدام به انتخاب نمونه ها گرديده است. در گام اول اقدام به تعيين استانهاي هدف با توجه به سه حوزه فعاليتي سازمان نهضت سوادآموزي بالاتر از ميانگين (اصفهان و شهرستانهاي استان تهران)، منطبق بر ميانگين (كرمان و خراسان رضوي) و پائين تر از ميانگين (آذربايجان شرقي و همدان) شده و در گام دوم نمونه ها از بين استانهاي هدف استخراج شده اند. حجم نمونه جهت مجريان 112 نفر، آموزشياران 176 نفر مديران مراكز يادگيري محلي 175 نفر و نوسوادان 377 نفر به كمك فرمول كوكران بدست آمده است.
ابزار جمع آوري اطلاعات و روش تجزيه و تحليل داده ها:
ابزار جمع آوري اطلاعات شامل پرسشنامه (چهار نوع) ، مطالعات اسنادي و كتابخانه اي و مصاحبه بوده و روش هاي چهارگانه جمع آوري اطلاعات نيز مشتمل بر پرسشنامه ، فيش برداري و چك ليست مصاحبه مي باشد. جهت تجزيه و تحليل داده ها نيز از آماره هاي توصيفي (شاخصهاي پراكندگي و تمايل به مركز) و آماره هاي استنباطي (ضريب همبستگي اسپيرمن و آزمونهاي ناپارامتري) استفاده شده است.
يافته هاي تحقيق:
نتايج بدست آمده نشان ميدهد كه ميزان اثربخشي بيروني در حد متوسط به بالا بوده و از نظر مولفه تحقق پذيري اهداف در حوزه هاي افزايش انگيزه جهت تداوم سوادآموزي و درك بيشتر اهميت سوادآموزي، توجه همه جانبه به مسايل و زمينه سازي جهت گرايش به مطالعه خارج درسي و تمايل به مطالعه مجلات و نشريات مرتبط، قوي عمل كرده است. از نظر اثربخشي مولفه بخشها و قسمتهاي موجود، بخشهاي درس سلامتي، تغذيه و سلامتي، سخني با شما و قصه هاي زندگي نسبتاً موفق بوده و در نهايت از بعد اثربخشي مولفه روند برنامه ريزي و هدايت برنامه ها، متاسفانه توفيق چنداني بدست نياورده است. ميزان اثربخشي دروني همانند اثربخشي بيروني، در حد متوسط به بالا بوده و از جمله نقاط قوت آن مي توان به مناسب بودن شيوه جمله بندي، سبك نگارش و رعايت فاصله بين سطور اشاره داشت و از جمله نقاط ضعف آن مي توان به زمان چاپ و دفعات چاپ در هفته، عدم هم راستايي محتوايي ارايه شده با مطالب درسي، وضعيت غير جذاب اشكال و تصاوير موجود و همانند آن اشاره كرد.
تحليل SWOT درخصوص نيم صفحه نشان دهنده استقرارپذيري نيم صفحه نوسواد در ناحيه SO و بالطبع درپيش گيري استراتژي توسعه جهت برنامه ريزي فعاليتهاي آتي مي باشد. ميزان نفوذ نيم صفحه در جامعه مخاطبين(نوسوادان) در حدود 5-3 درصد بوده (استفاده عملي) و عمده پاسخگويان نوسواد عنوان كرده اند كه بشكل غيرمنظم و موردي اقدام به مطالعه نيم صفحه نوسواد كرده و علت اين امر را (در صورت دسترسي به روزنامه) عدم درك مطالب داخل متن، ارتباط اندك مطالب با سوادآموزان و مطالب درسي و عدم جذابيت بشكل صفحه بيان داشته اند. تحليل ضريب خوانايي نشان مي دهد كه سطح خوانايي نيم صفحه نوسواد مناسب كلاس پنجم بوده و از سال 1375 به بعد، نوعي عدم توجه به رعايت سطح خوانايي در شماره هاي مختلف آن ديده مي شود. تحليل محتوايي انجام شده نشان داده است كه محتواهاي آموزشي و خانوادگي ، پزشكي ـ بهداشتي و اعتقادي بيشتر مورد توجه نوسوادان بوده و تمايل چنداني به پرداختن به حوزه هاي سياسي، مطالب غيركاربردي، لطيفه، مطالب تكراري مرتبط با كتب درسي و تازه هاي كتاب در آنها وجود ندارد. |