هدف كلي تحقيق:

 بررسي و  سنجش ميزان كارايي كتابخانه‌هاي سيار سازمان نهضت‌سوادآموزي از زمان اجراي طرح تا حال بر اساس مدل تحليل نظام از ديدگاه برنامه‌ريزان و مديران، مجريان و مخاطبين طرح در سراسر كشور (ملي).

سوالات يا فرضيه هاي تحقيق : تحقيق داراي سه فرضيه عام به شرح ذيل مي باشد.

 بين شرايط فردي ، شرايط كتابخانه هاي سيار و نحوه بهره گيري از آنها و نظرات سوادآموزان درخصوص اثربخشي كتابخانه هاي سيار  رابطه يا تفاوت معني‌دار وجود دارد.

 بين نظرات بيان شده توسط راهنمايان تعليماتي درخصوص شرايط فردي، شرايط كتابخانه سيار، شرايط زمينه اي و مقايسه كتابخانه هاي سيار يا ثابت  و نظرات آنها درخصوص كارايي كتابخانه هاي سيار رابطة يا تفاوت معني‌دار وجود دارد.

  بين شرايط فردي و زمينه اي مديران و كارشناسان پاسخگو و نظرات آنها درخصوص كارايي كتابخانه هاي سيار تفاوت يا رابطة معني‌دار وجود دارد.

جامعه آماري ، نمونه و روش نمونه گيري :

 تحقيق داراي سه جامعه آماري  گوناگون مشتمل بر كارشناسان و مديران مرتبط با حوزه فعاليتي كتابخانه هاي سيار ، راهنمايان تعليماتي و نوسوادان بوده كه به روش نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي اقدام به انتخاب نمونه ها گرديده است. در گام اول اقدام به تعيين استانهاي هدف با توجه به سه حوزه فعاليتي سازمان نهضت سوادآموزي بالاتر از ميانگين (اصفهان و شهرستانهاي استان تهران)، منطبق بر ميانگين (كرمان و خراسان رضوي) و پائين تر از ميانگين (آذربايجان شرقي و همدان) شده و در گام دوم نمونه ها از بين استانهاي هدف استخراج شده اند. حجم نمونه جهت كادر مديريتي و كارشناسان مرتبط 88 نفر، راهنمايان تعليماتي 190 نفر و نوسوادان 420 نفر به كمك فرمول كوكران  بدست آمده است.

ابزار جمع آوري اطلاعات و روش تجزيه و تحليل داده ها:

 ابزار جمع آوري اطلاعات شامل پرسشنامه (سه نوع) ، مطالعات اسنادي و كتابخانه اي و مصاحبه بوده و روش هاي سه گانه جمع آوري اطلاعات نيز مشتمل بر پرسشنامه ، فيش برداري و چك ليست مصاحبه مي باشد. جهت تجزيه و تحليل داده ها نيز از آماره هاي توصيفي (شاخصهاي پراكندگي و تمايل به مركز) و آمارهاي استنباطي (ضريب همبستگي اسپيرمن و آزمونهاي ناپارامتري) استفاده شده است.

نتايج بدست آمده نشان مي دهد كه كارايي كميته راهبردي در حد متوسط به بالا بوده و گويه‌هاي برنامه ريزي اجرايي و تعيين زمانبندي خدمات رساني طرح و سياست گذاري و برنامه ريزي اجراي هرچه مطلوبتر طرح بشكل قوي و مناسب پياده شده است. كارايي سطوح سازماني نيز در حد متوسط به بالا بوده و گويه هايي همانند انعكاس عملكرد از سطوح ادارات شهرستان به استان و فراهم آوردن امكان بازديد از خدمات رساني كتابخانه هاي سيار، داراي كمترين كارايي مي باشند. كارايي كتابدارها در وضعيت مطلوب قرار داشته ولي در اين بين گويه هاي مربوط به ثبت گزارش روزانه كتابخانه در دفتر ثبت گزارش عملكرد، تنظيم گزارش هفتگي و تحويل آن به دفتر شهرستان و هماهنگي با كتابدار ديگر كتابخانه هاي سيار، بشكل مطلوب اجرا نمي گردد. كارايي كتابخانه هاي سيار در زير حوزه وضعيت همكاريهاي درون سازماني، در حد مطلوبي قرار نداشته، در زير حوزه همكاريهاي بين بخشي  نيز ، كارايي كتابخانه هاي سيار در حد پائيني قرار دارد. در اين بين، همكاري با ساير كتابخانه هاي شهري و روستايي و ايجاد شبكه كتابخانه اي در وضعيت كاملاً نامناسب ارزيابي شده است. وضعيت امكانات و تجهيزات كتابخانه هاي سيار در حد نامناسب ارزيابي شده و به نظر مي رسد در روند خدمات رساني به نوسوادان بشكل موفق تري نسبت به خدمات رساني به آموزشياران عمل نموده است، امكانات موجود در كتابخانه هاي سيار كافي نبوده، منابع و كتب از نظر محتوا، موضوع و نحوه نگارش در سطح استفاده كنندگان تعريف نشده و ميزان خدمات رساني صورت پذيرفته نيز كافي نمي باشد. در زير حوزه كارايي مرتبط با اهداف راه اندازي كتابخانه سيار ، وضعيت در حد متوسط به پائين ارزيابي شده و گويه هاي ارائه خدمات تكميلي و ارايه خدمات موازي در كنار ساير روشهاي خدمات رساني آموزشي بسيار ضعيف بوده اند. در زير حوزه آگاه سازي تبليغات و اطلاع رساني، ميزان كارايي كتابخانه سيار در حد متوسط به بالا است. در زير حوزه‌كارايي مرتبط باارزشيابي نظارت و كنترلهاي صورت پذيرفته بر روند فعاليت كتابخانه‌هاي سيار، ضعف ديده شده و بيشترين آنها مربوط به نظارت هاي صورت پذيرفته توسط راهنمايان تعليماتي و نظارت‌هاي موردي انجام شده توسط كارشناسان سازمان مركزي مي‌باشد. نتايج بدست آمده از SWOT صورت پذيرفته نشان مي دهد كه وضعيت كتابخانه‌هاي سيار در ناحيه ST (نقاط قوت زياد تهديد زياد) با استراتژي تنوع قرار گرفته است. با توجه به يافته‌هاي بدست آمده از پژوهش مي توان برخي از پيشنهادات همانند موارد ذيل را ارايه نمود.

در پيش گيري تمهيدات لازم جهت افزايش امكانات و تجهيزات مورد نياز كتابخانه سيار، تقويت شيوه خدمات رساني با رويكرد كتاب مداري و بردن كتاب به درون جامعه و جهت دهي روند خدمات رساني به سوي نيازها و تقاضاهاي بيان شده توسط بهره برداران، برگزاري دوره‌هاي آموزشي كاربردي جهت بهره برداران، كتابداران و راهنمايان تعليماتي جهت افزايش كارآيي، هماهنگي با ساير نهادها و سازمانها جهت ايجاد شبكه كتابخانه اي مرتبط و تجهيز آن به منابع آسان خوان، افزايش روند نظارتي راهنمايان تعليماتي بر كتابخانه هاي سيار بدليل ارتباط نزديك با اين نظام ، گرايش پذيري توامان كتابخانه هاي سيار به رفع نيازهاي فرهنگي ، اجتماعي و آموزشي در جوامع محلي و مخاطبين نوسواد.