هدف كلي تحقيق :
بررسي و شناخت اثربخشي و كارايي آموزشهاي ضمن خدمت ارايه شده به كاركنان سازمان نهضت سوادآموزي (كارشناسان و كادر اداري) با توجه به الگوهاي كسب هدف يا عقلايي (كسب منابع سازماني) و الگوي نظام مند.
- سوالات يا فرضيه هاي تحقيق : تحقيق داراي چهار فرضيه عام بصورت ذيل مي باشد.
بين شرايط فردي ، شرايط دوره آموزشي و علل شركت كاركنان در آموزش ضمن خدمت و نظرات آنها درخصوص اثربخشي دورههاي آموزش ضمن خدمت رابطه يا تفاوت معنيدار وجود دارد
بين نظرات بيان شده توسط كاركنان درخصوص شرايط فردي، شرايط دوره آموزش و علل شركت در دوره و نظرات آنها درخصوص كارايي دورههاي آموزش ضمن خدمت رابطة يا تفاوت معنيدار وجود دارد.
بين شرايط فردي مديران و شرايط دوره هاي آموزشي نظرات آنها درخصوص اثربخشي دوره هاي آموزش ضمن خدمت تفاوت يا رابطة معنيدار وجود دارد.
بين نظرات بيان شده توسط مديران درخصوص كارايي دورههاي آموزشي ضمن خدمت و شرايط فردي و شرايط دورههاي آموزشي رابطه يا تفاوت معنيدار وجود دارد.
جامعه آماري ، روش نمونه گيري و تعداد نمونه :
جامعه آماري تحقيق شامل دو گروه مديران و روساي ادارات و كاركنان (كارشناسان و كادر اداري) مي شود. مجموع كاركنان نهضت در سال 1384 با توجه به آمارهاي ارايه شده توسط دفتر مركزي، 7200 نفر بوده كه از بين آنها به كمك تكنيك هاي نمونه گيري ، اقدام به انتخاب جامعه هدف مي گردد.
روش نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي بوده در گام نخست اقدام به انتخاب استانهاي هدف در سه طيف استانهاي برخوردار (برش بالايي) ، استانهاي نيمه برخوردار (برش مياني) و استانهاي كم برخوردار (برش پاييني) شده است. از استانهاي برخوردار (برش بالايي) استان اصفهان و شهرستانهاي استان تهران، برش مياني كرمان و خراسان رضوي و از برش پائيني استانهاي آذرشرقي و همدان انتخاب گرديده اند. در گام دوم اقدام به نمونه گيري تصادفي ساده شده و در مرحله سوم با توجه به نسبت كادر اداري و كارشناسي به يكديگر، اقدام به تسهيم به نسبت گرديده است. حجم نمونه ها نيز به كمك فرمول كوكران بر اساس واريانس بدست آمده از تست اوليه محاسبه شده و بر اين اساس، تعداد جامعه آماري مديران و روساي ادارات 224 نفر و كارشناسان كادر اداري 208 مي باشند.
ابزار جمع آوري اطلاعات و روش تجزيه و تحليل داده ها :
ابزار جمع آوري اطلاعات پرسشنامه هاي دوگانه و فيش برداري از اسناد و مدارك بوده و روش تجزيه و تحليل اطلاعات به كمك آمار توصيفي و استنباطي صورت پذيرفته است.
يافته هاي تحقيق :
نتايج بدست آمده از پژوهش نشان مي دهد كه ميزان كارايي دوره ها، بيشتر از ميزان اثربخشي آنها بوده و به ترتيب در حد متوسط و متوسط به پائين قرار دارند. از جمله مهمترين عوامل موثر بر كاهش كارايي بهره گيري كم از تكنولوژي آموزشي، ارزشيابي و سنجش ناكامل و ساختار و تشكيلات غيرمناسب مي باشد و مهمترين عوامل موثر بر كاهش اثربخشي نيز شامل قابليت اندك دوره ها در افزايش مهارتهاي فني ، افزايش خلاقيت و نوآوري و افزايش نظم كاري است.
با توجه به نتايج تحقيق، برخي از مهمترين پيشنهادات پژوهش عبارتند از : افزايش سطح آگاهي و دانش مديران، افزايش تعداد دوره هاي آموزش ضمن خدمت جهت كاركنان، برنامهريزي دورههاي آموزش ضمن خدمت با رويكرد جنسيتي، تاكيد بر برنامهريزي غيرمتمركز، بهره گيري از الگوهاي تركيبي در طراحي دورهها، بهرهگيري از الگوي توسعه مداوم (I.P.M) ، توجه به بومي سازي معيارها و متناسب سازي آن با شرايط استاني و مواردي همانند.
چكيده تفضيلي:
الزامات موجود در محيط هاي اجتماعي، سازمانها را وادار به گرايش يابي تدريجي به سمت نظامهاي باز به منظور حفظ حيات خود و افزايش بهره وري فعاليتي نموده است. از جمله عناصر اوليه به منظور تحقق پذيري چنين شرايطي، تاكيد بر فراهم سازي مقدمات ايجاد سازمان يادگيرنده، ايجاد سازمان مبتني بر اطلاعات و سازمان مبتني بر تغيير بوده كه در آن، همراهي سه عنصر كاركنان، سازمان و جامعه به وضوح ضرورت دارد.
آموزش ضمن خدمت كاركنان (مديران، كارشناسان و كادر اداري) يكي از مكانيزمها و فعاليتهايي مي باشد كه قادر است بستر را جهت تحقق يابي چنين سازمانهايي فراهم سازد. دوره هاي آموزش ضمن خدمت، چنانچه همگرا با شرايط كلي سازمان و تغييرات محيطي موثر بر آن و هم راستا با اهداف كلان و استراتژيك سازماني اجرا شود، مي تواند بر توانمندسازي سازماني اثرگذار باشد. اين امر در سازمان نهضت سوادآموزي بدليل شرايط خاص مخاطبين و ارباب رجوع ، ادغام سازماني صورت پذيرفته، چالشهاي موجود و ماموريتهاي پيش رو، فعاليتي بشدت حياتي و قابل توجه مي باشد. با توجه به توضيحات ارايه شده ، پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي و كارايي دوره هاي آموزش ضمن خدمت كاركنان نهضت سوادآموزي تدوين شده و جامعه مطالعاتي آن را دو گروه مديران و كاركنان (كارشناسان و كادر اداري) در شش استان آذربايجان شرقي، اصفهان، خراسان رضوي، شهرستانهاي استان تهران، كرمان و همدان (از سه برش بالا، متوسط و پائين) تشكيل مي دهند. مدل مورد استفاده در سنجش اثربخشي مدل تركيبي و مدل مورد استفاده در سنجش كارايي ، مدل تحليل نظام مي باشد. شاخصهاي كارايي در 9 محور اهداف و اصول، ساختار و تشكيلات ، آموزشگر، فراگير، محتوا و روش، تكنولوژي آموزشي، ارزشيابي و سنجش، مكان و زمان برگزاري دورهها و عوامل موثر بر يادگيري با توجه به اركان آموزش و رويه هاي برنامه ريزي تدوين شده و شاخصهاي سنجش اثربخشي با توجه به مدل نتيجه گرا (خروجي، محصول و پيامد) طراحي گرديده است. نتايج بدست آمده از پژوهش نشان مي دهد كه ميزان كارايي دوره ها، بيشتر از ميزان اثربخشي آنها بوده و به ترتيب در حد متوسط و متوسط به پائين قرار دارند. از جمله مهمترين عوامل موثر بر كاهش كارايي بهره گيري كم از تكنولوژي آموزشي، ارزشيابي و سنجش ناكامل و ساختار و تشكيلات غيرمناسب مي باشد و مهمترين عوامل موثر بر كاهش اثربخشي نيز شامل قابليت اندك دوره ها در افزايش مهارتهاي فني ، افزايش خلاقيت و نوآوري و افزايش نظم كاري است.
با توجه به نتايج تحقيق، برخي از مهمترين پيشنهادات پژوهش عبارتند از : افزايش سطح آگاهي و دانش مديران، افزايش تعداد دوره هاي آموزش ضمن خدمت جهت كاركنان، برنامه ريزي دورههاي آموزش ضمن خدمت با رويكرد جنسيتي، تاكيد بر برنامه ريزي غيرمتمركز، بهره گيري از الگوهاي تركيبي در طراحي دوره ها، بهره گيري از الگوي توسعه مداوم (I.P.M) ، توجه به بومي سازي معيارها و متناسب سازي آن با شرايط استاني و مواردي همانند.
