اهداف کلی تحقیق:
1 - تعیین میزان و نحوه استفاده از منابع برای نیل به اهداف (کارایی) مراکز یادگیری محلی
2 - تعیین میزان تحقق اهداف (اثر بخشی) مراکز یادگیری محلی
3 - تعیین چارچوب مفهومی و عملیاتی برای نحوه استفاده از منابع به منظور تحقق اهداف مراکز یادگیری محلی
سؤال های تحقیق:
1 - نحوه استفاده از منابع برای نیل به اهداف (کارایی) مراکز یادگیری محلی چگونه است؟
2 - میزان تحقق اهداف مراکز یادگیری محلی (اثر بخشی) چقدر است؟
3 - چارچوب مفهومی و عملیاتی برای استفاده بهینه از منابع در جهت تحقق اهداف مراکز یادگیری محلی چیست؟
جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری:
جامعه آماری:
الف- مراکز یادگیری محلی :
شامل مدیران مراکز – سوادآموزان مراکز – اعضای خانواده سوادآموزان – آموزشیاران – مسئولین آموزش
ب - کلاس های سوادآموزی:
شامل آموزشیاران – سوادآموزان – اعضای خانواده سوادآموزان – راهنمایان تعلیماتی
ج - مدیران دستگاه های دولتی مستقر در استان ها به شرح زیر:
سازمان آموزش و پرورش، سازمان جهاد کشاورزی، امور اجتماعی استانداری، سازمان فنی و حرفه ای، اداره کل بهداشت و درمان، صدا و سیما، تعاون، فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی، منابع طبیعی، محیط زیست، بهزیستی، کمیته امداد امام خمینی (ره)
حجم نمونه و شیوه نمونه گیری:
حجم نمونه 5036 نفر شامل مدیران مراکز یادگیری محلی، سوادآموزان مراکز یادگیری محلی، اعضای خانواده سوادآموزان مراکز یادگیری محلی، آموزشیاران مراکز یادگیری محلی، مسئولین آموزش، آموزشیاران کلاس های سوادآموزی، سوادآموزان کلاس های سوادآموزی، اعضای خانواده سوادآموزان کلاس های سوادآموزی، راهنمایان تعلیماتی، مدیران دستگاه های دولتی مستقردر استانها ضمناً روش نمونه گیری چند مرحله ای و تصادفی بوده است.
ابزار گردآوری اطلاعات و شیوه تجزیه و تحلیل داده ها:
ابزار شامل 20 پرسش نامه و فرم مشاهده و فرم ثبت وضعیت و فرم آماری بوده است. روایی از روش محتوایی با استفاده از نظر صاحب نظران و پایایی در یک اجرای آزمایشی به روش آلفای کرانباخ بررسی شد. مقادیر آلفا برابر 81/0 و 78/0 و 74/0 و 86/0 و 90/0 و 69/0 به دست آمد.
برای تجزیه و تحلیل داده ها از دو روش توصیفی و استنباطی به شرح زیر استفاده شد:
توصیفی: فراوانی – درصد – میانگین
استنباطی: آزمون دو جمله ای (Binomial –Test) – آزمون T گروه های وابسته
یافته ها:
- میزان جذب بی سوادان در مراکز یادگیری محلی 9/2 برابر کلاس های سوادآموزی بوده است.
- مراکز یادگیری محلی در جذب افراد جوان تر ( 19 – 10 ساله) موفق تر از کلاس های سوادآموزی بوده اند.
- میزان جذب مراکز یادگیری محلی در شغل کشاورز و دامدار 7/3 برابر کلاس های سوادآموزی و در شغل صنعتگر 7 برابر کلاس های سوادآموزی بوده است. در مقابل در کلاسهای سوادآموزی جذب کارمند 9 برابر مراکز یادگیری محلی بوده است.
- مراکز یادگیری محلی در جذب افراد مجرد و کلاس های سوادآموزی در جذب افراد متأهل موفق تر بوده اند.
- عدم توجه به رشته تحصیلی در انتخاب کارکنان مراکز یادگیری محلی مشهود است.
- مدیر و آموزشیاران مراکز یادگیری محلی اکثراً غیر بومی و سایر کارکنان اکثراً بومی هستند.
- کارکنان مراکز یادگیری محلی نیازمند دوره های آموزشی هستند.
- در بخش هزینه، بودجه وضعیت مالی مراکز یادگیری محلی از برنامه ریزی، مدیریت، هدایت و سازمان دهی روشن و مناسبی برخوردار نیست.
- برخی از تجهیزات اساسی و مورد نیاز در 80 درصد مراکز وجود ندارد.
- اکثر ساختمان های مراکز یادگیری محلی از طریق اجاره فضا تأسیس شده است.
- مراکز یادگیری محلی در وظایف ایجاد تعاونی های تولیدی، توزیعی با هماهنگی کمیته اجرایی و نیزجلب مشارکت دستگاه ها و مردم و همچنین اشتغال زایی موفقیت قابل ملاحظه نداشته اند.
- مراکز یادگیری محلی در تحقق هدف ایجاد فرصت یادگیری آموزش پایه عمومی موفق بوده اند.
- مراکز یادگیری محلی در تحقق هدف ارائه آموزش ترکیبی سواد و مهارت های اساسی زندگی و فنون انگیزاننده موفق بوده اند.
- تهیه و تولید منابع آموزشی به صورت منطقه ای و محلی که از اهداف مراکز یادگیری محلی بوده محقق نشده است.
- بیش از 65 درصد منابع و مواد آموزشی در نهضت سوادآموزی به صورت متمرکز تهیه میشود و فضای کافی برای فعالیت های منطقه ای و محلی فراهم نیست.
- ایجاد فرصت مسئولیت پذیری برای مردم و مقامات محلی از طریق واگذاری بخشی از امور به آنها که از اهداف مراکز یادگیری محلی بوده تا حدودی محقق شده امّا کافی نبوده است.
- پاسخ گویی به نیازهای واقعی یادگیری مخاطب و ایجاد شور و نشاط یادگیری در گروههای هدف که از اهداف مراکز بوده تا حدودی محقق شده و فعالیت های زیاد و متنوعی در این خصوص انجام شده است.
- ترک تحصیل در مراکز یادگیری محلی کمتر از کلاس های سوادآموزی است (نصف آن است) بنابراین مراکز در نگهداری افراد موفق تر هستند.
- تعداد قابل توجهی مهارت زندگی و مهارت شغلی در مراکز یادگیری محلی وجود دارد که کلاس های سوادآموزی فاقد آنها هستند.
در مجموع مراکز یادگیری محلی در مقایسه با کلاس های سوادآموزی از بازدهی و موفقیت بیشتر برخوردارند و لازم است نسبت به توسعه کمی و کیفی مراکز اقدام شود و در مناطقی که امکان پذیر است مراکز جایگزین کلاس های سوادآموزی شود. این امر به طور آشکار و با شواهد روشن بازده بسیار بیشتری را در بخش سوادآموزی به همراه خواهد داشت. اکثر یافته ها مؤید این امر است.