اهداف:
• ايجاد فرصت يادگيري براي كساني كه امكان حضور در كلاس سوادآموزي ندارند.
• تقويت و تثبيت آموختههاي كمسوادان جامعه .
• تنوع بخشي در ارائه خدمات آموزشي و افزايش فرصت يادگيري.
• ايجاد فرصت و رغبت در بهرهگيري از اوقات فراغت به منظور كسب آگاهيهاي مورد نياز
• استفاده از نفوذ پيامهاي ارتباطي رسانههاي ديداري در فرآيند يادهي و يادگيري
تاريخچه:
طرح آموزش سواد از طريق تلويزيون در ايران براي اولين بار در سال 68 در كشور انجام شد كه بررسي نشان داد.
كليات:
افزايش باسوادي، پراكندگي سوادآموزان، كمبود فضاي مناسب آموزشي، افزايش هزينهها موجب شده در ارائه خدمات آموزشي از روشهاي متنوع ديگري استفاده كرد و نيز از طرف ديگر فراگيران بودن گستره عمل رسانهها و قابل تكرار بودن محتواي برنامهها موجب تدوين طرح آموزش از طريق تلويزيون شده است.
ويژگيها:
• كمهزينه بودن اين نوع آموزش به دليل گستره رسانهها
• افزايش فرصت يادگيري براي جامعه مخاطبان با توجه به شرايط زندگي آنان
• جلب همكاري خانوادهها به منظور مشاركت در فرآيند ياددهي و يادگيري
دستاوردها:
نقاط قوت :
1 – گستردگي محدوده به دليل گستره عمل تلويزيون.
2- ايجاد فرصت يادگيري بيشتر و آسانتر براي مخاطبين
نقاط ضعف:
عدم ارتباط مستقيم مخاطبين با معلمين جهت رفع اشكال آني و دريافت پاسخ سئوالات
محدوده اجرا: استانهاي سراسر كشور كه داراي شبكه تلويزيوني است.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا نميشود.
اهداف:
• توانمند سازي زنان سرپرست خانوار و دختران و زنان روستايي
• آموزش تركيبي سواد و حرفه به روش ياددهي و يادگيري مشاركتي
• ايجاد تعاونيهاي توليد (تشكيل صندوق وام توليد)
تاريخچه:
اين طرح با سرمايهگذاري مشترك سازمان نهضت سوادآموزي (LMO) و نمايندگي صندوق جمعيت ملل متحد (UNFPA) در جمهوري اسلامي ايران الحاقي پروژه IRA/03/03/01 در سال 79 در شهرستان مريوان در استان كردستان اجرا گرديد.
كليات:
بمنظورتوانمندسازي زنان و دختران روستايي پروژه آموزش دختران و زنان شاغل روستايي با همكاري صندوق كودكان سازمان ملل متحد تدوين و 6 روستا از شهرستان مريوان و در دورههاي تكميلي و پاياني اجرا شد و براساس اهداف طرح و همچنين جهت اشتغالزايي، براي مخاطبان علاوه بر آموزش سواد پايه روزانه 3 ساعت در دوره تكميلي و 2 ساعت در دوره پاياني مهارتهاي اساسي زندگي و حرف درآمد زا آموزش داده شد و در نهايت براي اشتغالزايي و توسعه تعاونيهاي توليدي و توزيعي در استان به واجدينشرايط (از مخاطبين) مبلغ 000/000/1 ريال وام تخصيص گرديد.
ويژگيها:
• استفاده از روشهاي ياددهي و يادگيري مشاركتي
• آموزش مهارتهاي اساسي زندگي و حرف درآمدزا
دستاوردها:
• افزايش ميانگين حضور سوادآموزان در كلاس
• كاهش افت كمي 3- آموزش مهارتهاي اساسي زندگي 4- اعطاي وام اشتغال به 100 نفر جهت ايجاد تعاوني توليدي و توزيعي
نقاط قوت:
1- استفاده از مشاركت دستگاههاي دولتي و بينالمللي در اجراي طرح
2-شناسايي حِرف رابج در روستاها جهت برنامهريزي آتي
نقاط ضعف:
محدوده اجرا: استان كردستان شهرستان مريوان، 6 روستا كلاسهاي دوره تكميلي و پاياني
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا نميشود.
اهداف: ارائه تسهيلات آموزشي به مهاجرين افغاني كه فاقد مدارك هويتي بوده و در طرح شناسايي وزارت كشور شركت نمودهاند.
تاريخچه:
به نظر ميرسد براساس آمار و اسناد موجود آموزش پناهندگان افغان از سال 63 آغاز شده بود.
كليات:
تنظيم و اجراي برنامه سوادآموزي براي زنان ، مردان پناهند افغان در شهرها و شهرستانها و مهمانشهرها در استانهاي سراسر كشور و در سطح كليه دورههاي سوادآموزي و پس از سوادآموزي ميباشد.
ويژگيها:
دستاوردها:
در طي بيش از 20 سال نزديك يه نيمميليون نفر از پناهندگان افغاني در كلاسهاي سوادآموزي شركت كرده و باسواد شدهاند. به نظرميرسد از اين تعداد نزديك به 20000 نفر تا كلاسهاي پنجم تحصيل كردهاند.
نقاط قوت :
1- شركت زنان و مردان در كليه دورهها
2-شركت دختران و پسران افغان در كلاسهاي لازمالتعليم
نقاط ضعف:
- با توجه به اينكه سوادآموزان پناهنده ميبايست در طرح شناسايي شركت كرده و يا اينكه كارت آبي رنگ داشته باشند لذا شماري از مهاجرين افغان نتوانستند در كلاسها حضور يابند.
محدوده اجرا: در سراسر كشور اين طرح قابل اجرا بود
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون در بعضي استانها جرا ميشود.
اهداف: 1- برخوردارنمودن كليه مخاطبين از سواد پايه 2- تعديل محدويتهاي آييننامهاي 3- توسعه فعاليتهاي غير كلاسي
تاريخچه:
اجراي اين طرح همراه با ساير فعاليتها از سال … . آغاز شد كه در ادارات شهرستانها نيرويي بدين منظور در نظر گرفته شده بود كه كتاب در اختيار سوادآموزان قرار ميداد و آنها پس از خواندن در خانه جهت امتحانات متفرقه آماده ميشدند ليكن به صورت رسمي از سال 75 با دستورالعمل ارسالي به استانها به صورت رسمي طرح آموزش فرد به فرد به اجرا درآمد.
كليات:
ويژگيها:
از ويژگيهاي اين طرح 1- با يك نفر هم ميتوان اين آموزش را به اجرا در آورد. 2- آموزش دهندگان ميتوانند غير از آموزشيارن نيز باشند. 3- محدوديت زماني ندارد.
دستاوردها:
1- تحتپوشش بردن روستاهايي كه تعداد بيسوادان آن براي تشكيل كلاس به حد نصاب نميرسد. 2- برخوردار نمودن بيسوادان از سواد پايه. 3- تلاش براي كاهش نرخ بيسوادي
نقاط قوت :
• نداشتن محدويت زماني 2- ارائه آموزش با حداقل مخاطب
نقاط ضعف:
-از گذشته در روستاها اجرا ميشد ليكن بدليل كاهش بيسوادان و پراكندگي آنها از سال 80 اين طرح در شهرهايي كه شناسنامه براي آن تهيه شده است قابل اجرا شد.
محدوده اجرا: 1 - روستاهايي كه با توجه به حد نصابها امكان تشكيل نباشد. 2- مناطق شهري كه در آن شناسنامه سوادآموزي تكميل شده باشد.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون در بعضي استانها اجرا ميشود.
اهداف:
1- آموزش كودكان محروم و بازمانده از تحصيل
2-جلوگيري از رشد بيسوادي در گروه سني 20-6 ساله.
3- كاهش تعداد بيسوادان كشور
تاريخچه:
پروژه آموزش كودكان لازمالتعليم بموجب تبصره 2 از ماده 4 اساسنامه سازمان نهضت سوادآموزي مصوب مجلس شوراي اسلامي براي مناطق و گروههاي محروم وبازمانده از تحصيل روستايي و عشايري تدوين و از سال تحصيلي 65-66 در استانهاي آذربايجانشرقي، مازندران، زنجان به صورت آزمايشي به اجرا گذاشته شد براساس نتايج حاصله در مرحله آزمايش ابتدا در سطح محدودي از استانها در سه پايه تحصيلي اول، دوم و سوم و از سال تحصيلي 69-68 در پنج پايه تحصيلي و در سراسر كشور به اجرا گذاشته شد.
كليات:
ويژگيها:
• ارائه خدمات آموزشي به محرومينترين كودكان از طريق ايجاد فرصتهاي آموزشي.
• قابليت انعطاف پذيري برنامهها از نظر زمان و مكان و مقررات و آييننامهها.
• قابليت انعطاف در زمان با توجه به ويژگيهاي استانها.
• پايين بودن عدد حد نصاب تشكيل كلاس.
• جذب و آموزش جوانان اعم از داوطلبين مهاجرت به مناطق محروم و مشمولين خدمت در نظام وظيفه.
دستاوردها:
براساس آمار موجود در اداره آمار نيروي انساني در مجموع 301/424/1 نفر دانش آموز تحتپوشش آموزش لازمالتعليم قرار گرفتهاند كه از اين تعداد 9/42 درصد دختران و 1/57 درصد پسران اختصاص يافته است. از اين مجموعه 652/171/1 نفر موفق به دريافت كارنامه قبولي شده كه 43 درصد مربوط به دختران و 57 درصد شامل پسران است.
نقاط قوت :
• افزايش پوشش تحصيلي كودكان لازمالتعليم.
• كاهش قدر مطلق بيسوادان و افزايش نسبت باسوادي.
• چند پايه بودن كلاسها.
• تحتپوشش همزمان دختران و پسران.
• وجود آموزشيار زن براي اداره كلاسها در روستاها.
نقاط ضعف:
- دور افتاده بودن روستاها و مناطق عشايري در نتيجه نداشتن ارتباط مستمر براي هدايت امور آموزشي كلاسها.
محدوده اجرا: استانهاي سراسر كشور
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون در بعضي استانها اجرا نميشود.
اهداف: 1- تحت پوشش بردن سوادآموزان در مناطقي كه امكان كلاسگذاري طبق روال عادي نهضت امكانپذير نميباشد.
2-گسترش و پيشرفت دورههاي مقدماتي و تكميلي به عنوان زير بناء پايه و اساس فعاليتهاي سوادآموزي
تاريخچه:
به منظور توسعه سوادآموزي پايه دستورالعمل كلاسهاي دوپايه در سال 72 تهيه و جهت اجرا به استانها ابلاغ تا از نيمه دوم آن سال اجرا شود پس از ارزيابي، طرح تا سال75، اجرا و پس از آن اين دستورالعمل لغو گرديد.
كليات:
اين طرح به منظور توسعه سوادآموزي پايه تهيه و تدوين گرديد پس از ابلاغ طي دستورالعمل سهميه براي استانهاي سراسر كشور تعيين و در دورههاي مقدماتي و تكميلي اجرا گرديد.
ويژگيها:
• حد نصاب تشكيل كلاس دو پايه ده نفر
• تشكيل كلاس به صورت مجزا يا مشترك
دستاوردها:
• تشكيل تعداد 8915 كلاس
• جذب تعداد … نفر سوادآموز
نقاط قوت :
• تشكيل كلاس در روستاهايي به دليل كاهش سوادآموزان از تعدادد حد نصاب، مديريت عدم ثبت كلاس ميشود.
• درصد قبولي بيشتر نسبت به كلاس تك پايه.
نقاط قوت :
1- عدم توسعه در دورههاي بالاتر
محدوده اجرا: استانهاي سراسر كشور در دورههاي مقدماتي و تكميلي به ميزان 20 درصد.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون در بعضي استانها اجرا نميشود.
| عنوان طرح : طرح مدارس |
 |
اهداف: 1- جذب و ثبتنام اولياي بيسواد دانشآموزان
2- استفاده از فضاي آموزشي مدارس جهت تشكيل كلاسهاي سوادآموزي
• استفاده از اركان مدرسه در فعاليتهاي سوادآموزي
تاريخچه:
با توجه به فرمان حضرت امام خميني(ره) در هفتم ديماه 1358 مبني بر مشاركت فعال آموزشوپرورش در زمينه سوادآموزي اين طرح از اهميت فراواني در فعاليتهاي برخوردار گرديد و از همان شروع فعاليت هاي سوادآموزي به عنوان يك طرح مهم در سوادآموزي به اجرا درآمد.
كليات:
به موجب اين طرح سوادآموزي اولياي بي سواد دانشآموزان از وظايف مدير هر مدرسه است. بدين صورت كه مدير مربوطه با همكاري آموزشياران و معلمان و اعضاي انجمناولياءو مربيان و دانشآموزان نسبت به تشكيل كلاس سوادآموزي اقدام مينمايد و براي انجام وظيفه لازم است مدير هر واحد آموزشي حداقل يك مكان آموزشي مناسب را در طول روز و در ساعات مختلف به كلاس سوادآموزي اختصاص دهد.
ويژگيها:
دستاوردها:
• تشكيل بيش از 000/500 كلاس سوادآموزي
• تحت پوشش رفتن بيش از 000/000/7 نفر سوادآموز در كلاسها
• باسواد شدن اولياي بيسواد وكم سواد اولياي دانشآموزان
نقاط قوت :
1-استفاده از فضاهاي مناسب آموزشي
2-استفاده از مشاركت اولياي مدرسه
3-شناساسي آسانتر بيسوادان و كم سوادان اولياي دانش آموز
نقاط ضعف:
• عدم تشكيل كلاس در برخي از مدارس به دليل عدم همكاري مديران و سرايداران
• واگذاري مكانهاي نامناسب در برخي از مدارس به دليل دو شفيتي بودن مدارس و كمبود فضاي مناسب آموزسي
محدوده اجرا: استانهاي سراسر كشور
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون در بعضي استانها اجرا نميشود.
اهداف: 1- توسعه دوره مقدماتي و تكميلي به عنوان اساس فعاليتهاي سوادآموزي
2- تحتپوشش بردن سوادآموزان در مناطقي كه كلاسگذاري طبق روال عادي نهضت امكانپذير نميباشد
3- پاكسازي تعدادي از روستاها و مناطق از وجود بيسوادان
تاريخچه:
به نظر ميرسد جهت تنوع در آموزش و تشكيل كلاسها در روستاهايي كه تعداد سوادآموزان آن به حد نصاب تشكيل كلاس نميرسد دستورالعمل مربوطه تهيه و از سال 72 با ارسال آن به اجرا گذاشته شده است.
كليات:
كلاسهايي كه خارج از روال عادي نهضت و با تعداد سوادآموز كمتر از حد نصاب مقرر تشكيل ميگردد اطلاق ميگردد و برابر اين دستورالعمل تشكيل كلاس حداقل با حضور 8 نفر الزامي است و تشكيل اين كلاسها به عنوان كلاسهاي عادي تلقي شده و ضوابط آن برابر ساير كلاسهاي عادي ميباشد.
ويژگيها:
دستاوردها:
• پاكسازي برخي از روستاها از بيسوادي
• تشكيل كلاسها در روستاهايي كه به سبب كمبود تعداد سوادآموزان به حد نصاب تشكيل كلاس نميرسد.
نقاط قوت :
• عادي تلقي شدن اينگونه كلاسها يعني كليه امتيازات مربوط به كلاسهاي عادي در اين كلاسها صادق است.. 2- كمك به پاكسازي روستاها از بيسوادي. 3- عدم دخالت تعداد سوادآموزان اين كلاسها در ميانگين.
نقاط ضعف:
• عدم توسعه به دورههاي بالاتر.
• عدم توسعه طرح به مناطق شهري به دليل عدم شناسايي بيسوادان و كم سوادان.
محدوده اجرا: در روستاها و در سراسر كليه استانها
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا ميشود.
أهداف: 1- ايجاد فرصت يادگيري آموزش پايه.
2-ارائه آموزش تركيبي سواد و مهارتهاي اساسي زندگي.
• اشاعه فرهنگ مشاركت از طريق بهكارگيري روشهاي ياددهي و يادگيري مشاركتي.
• بهبود زندگي جامعه مخاطبان از طريق افزايش توانمنديها و قابليتهاي آنان.
5-ايجاد فرصت مسئوليتپذيري براي مردم و مقامات محلي.
6-تهيه و توليد منابع آموزشي به صورت منطقهاي و محلي.
7- استفاده از مشاركت دستگاههاي دولتي و محلي در برنامههاي سوادآموزي.
تاريخچه:
سازمان نهضت سوادآموزي در چارچوب پاسخ به تعهدات ملي و همچنين منطقهاي و محلي كردن سوادآموزي مراكز يادگيري محلي را به صورت آزمايشي از سال 79 در دو استان ايلام و فارس ايجاد كرد. پس از ارزشيابي طرح آزمايشي اين طرح در كليه استانها گسترش يافت بطوريكه براساس بررسيها سهميه استانها در سال 81 افزايش چشمگيري پيدا كرد.
كليات:
ايجاد مراكز يادگيري محلي در پاسخ به ضرورتهاي ملي از قبيل برنامهريزي با رويكرد منطقهاي و محلي، بهكارگيري روشهاي فعال و تعاملي در آموزش گروههاي هدف، تهيه و توليد منابع كارآمد و متناسب با نيازهاي روزآمد مخاطبان، ايجاد فرصت تمريني نقشها و مسئوليتها براي قبول مسئوليت و بهبود روشهاي اندازهگيري آموختهها و همچنين انجام تعهدات ملي در چارچوب ميثاق بينالمللي (آموزش براي همه ) رواج يافته است.
ويژگيها:
• تنوع در آموزشهاي ارائه شده.
• جلب مشاركت مردم در اداره مركز.
• دادن نقش و مسئوليت به افراد.
• جلب مشاركت دستگاهها.
• مرتبط بودن آموزشها با علائق و نيازهاي مخاطبين.
• اشتغالزايي.
دستاوردها:
• ايجاد بيش از 1500 مركز يادگيري محلي در سال كه اين روند هر ساله روبه توسعه است.
• افزايش ميانگين سوادآموزان در كلاس.
• توانمندسازي مخاطبين.
• تغيير نگرش مردم نسبت به سواد و كاركردهاي آن.
• برقراري پيوند بين سواد و زندگي.
• ايجاد پايگاه مردمي براي آموزش.
• برقراري پيوند بين سواد و زندگي.
نقاط قوت :
1-ايجاد انگيزه براي حضور سوادآموزان در كلاسها.
2-اشتغال زايي.
3-آموزش مهارتهاي اساسي زندگي.
نقاط ضعف:
1-عدم همكاري برخي از دستگاهها و نهادهاي مدني با مراكز.
2- عدم توجيه به موقع مديران مراكز نسبت به وظايف محوله.
3- عدم توانايي برخي از استانها در توليد محتواي مناسب محلي.
محدوده اجرا: شهر و روستاهاي كليه استانها
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون در تمام استانها اجرا ميشود.
اهداف: تحتپوشش بردن بيسوادان و كمسوادان كارگران بخش خصوصي و اصناف
تاريخچه:
پس از تصويب قانون كار جمهورياسلامي وبه استناد ماده 155 قانون كار با تصويب سال 71 هيات وزيران عملاً سوادآموزي بخش خصوصي از دولتي مجزا و ادامه پيدا نمود.
كليات:
• الزام كارگاهها و كارخانهها به سوادآموزي.
• سوادآموزي در مقاطع مقدماتي ، تكميلي، پاياني و پنجمبزرگسال.
• سوادآموزي در ساعات اداري
ويژگيها:
• تشكيل ستاد سوادآموزي كارگران در وزارت كار و امور اجتماعي.
• تشكيل كميتههاي سوادآموزي در استانها و شهرهاي مهم صنعتي.
• استفاده از امكانات دستگاهها جهت سوادآموزي.
دستاوردها:
با توجه به تشكيل نشدن ستاد سوادآموزي كارگران در وزارت كارواموراجتماعي فعاليت در اين بخش به كندي پيش ميرود و از اهرم قانوني كمتر استفاده ميشود.
نقاط قوت :
1- درگيري وزارتخانههاي داراي بيسواد كارگر (مشمول قانون كار)
2-اجبار كارگاهها به سوادآموزي
نقاط ضعف:
1- عدم وجود اجبار براي كارگران جهت شركت در كلاسها.
2- عدم وجود اهرمهاي تشويقي در مصوبه
محدوده اجرا: كل كشور در دستگاههاي صنعتي و خدماتي كشور.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا ميشود.
اهداف: 1- تحتپوشش بردن بيسوادان كمسوادان (تا مطقع تكميلي) دستگاههاي دولتي شامل كاركنان دولت وكارگران دستگاههاي دولتي.
2- تحتپوشش بردن بيسوادان كمسوادان (تا مطقع تكميلي) كارخانجات بخش خصوص و اصناف
تاريخچه:
شروع فعاليت طرح در سال 61 بوده كه در سال 63 با تصويب آييننامه سوادآموزي رسماً دستگاهها ملزم به سوادآموزي شدند. در سال 66 مصوبه اصلاح شده تصويب گرديد و سوادآموزي تا مقطع پنجمبزرگسال با اصلاحيههاي بعدي بصورت اجبار ادامه پيدا نمود و در سالهاي بعد سوادآموزي كاركنان و كارگران دولتي و كارگران بخش خصوصي با تصويب آييننامهاي جدا شدند.
كليات:
سوادآموزي كليه افراد بيسواد وكمسواد دستگاهها در ساعات اداري يا خارج از ساعات اداري با احتساب اضافهكاري در محيط كار يا كلاسهاي همجوار.
ويژگيها:
• ايجاد تعامل و همكاري بين دستگاههاي اجرايي، توليدي، خدماتي. 2- ايجاد تعامل و همكاري بين افراد بيسواد و باسواد. 3- استفاده از امكانات مالي. اجرايي دستگاههاي جهت سوادآموزي. 4- وجود تصويبنامه جهت اجراي طرح. 5- اجبار و تشويق سوادآموزي.
دستاوردها:
تحت پوشش بردن حدود 80% از بيسوادان و كمسوادان دستگاههاي دولتي.
نقاط قوت :
1-مسئوليت اجراي طرح با بالاترين مقام اجرايي دستگاه بود. 2-از لحاظمالي هزينهاي براي سازمان نهضتسوادآموزي در بردنداشت مگر هزنيه هاي اداري. 3-تشكيل كلاسها تابعه زمان خاصي نبود. 4- كلاسها با حداقل نفرات تشكيل ميشود.
نقاط ضعف:
- عدم همكاري كارگران و كاركنان بيسواد.
محدوده اجرا: در كليه دستگاههاي توليدي و صنعتي و خدماتي كشور.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا ميشود.
اهداف: تحتپوشش بردن روستائيان بيسواد و كمسواد از طريق تعاونيهاي روستائي
تاريخچه:
از سال 64 به منظور همكاري نمودن سوادآموزي و استفاده از امكانات تمامي دستگاهها طرحي در قالب همكاري مشترك بين سازمان تعاونروستائي و نهضتسوادآموزي تهيه و تا زمان تاسيس وزارت تعاون ادامه پيدا نمود.
كليات:
تشكيل كلاس سوادآموزي تا مقطع تكميلي در تعاونيهاي روستائي كشور.
ويژگيها:
• استفاده از امكانات سازمان تعاون روستائي در تخصيص سهميه براي بيسوادان و كم سوادان.
• استفاده از مروجين كشاورزي جهت جذب سوادآموز.
• جذب بيسوادان برادر با توجه به موقعيت تعاونيها
دستاوردها:
تشكيل كلاسهاي سوادآموزي در روستاها
نقاط قوت:
- جذب بيبسوادان و كمسوادان مرد و هماهنگي بين سواد و شيوههاي نوين كشاورزي
نقاط ضعف:
-عدم وجود ضابطه اجرائي مناسب
محدوده اجرا: در كليه روستاهاي داراي تعاوني روستائي در سطح كشور
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا نميشود.
اهداف: استفاده بهينه از اهرمهاي موجود در سازمان تامين اجتماعي در رابطه با مشمولين بيمه بيكاري در زمان بيكاري.
• جذب سوادآموزان بخصوص برادران
• ايجاد انگيزه سوادآموزي در اوقاتي كه بيمه شدگان مستمري دريافت مينمايند.
تاريخچه:
پس از تصويب قانون بيمه بيكاري در سال 69 طرح بيمه بيكاري شروع و طي بخشنامهاي به استانها ابلاغ گرديد و مشمولين بيمه شده تحتپوشش سوادآموزي قرار گرفتند.
كليات:
سوادآموزي بيمهشدگان تامين اجتماعي با استفاده از باسوادانيكه از كار منفك شدهاند و تشكيل كلاسها براي افرادي است كه مقرري بيمه بيكاري دريافت مينمايند.
ويژگيها:
• الزام سوادآموزي
• ارتباط با دورههاي فنيو حرفهاي
• استفاده از باسوادان مقرريبگير و بيسوادان مقرري بگير
• ايجاد انگيزه سوادآموزي
دستاوردها:
تحت پوشش بردن افراد معرفي شده از سوي تامين اجتماعي.
نقاط قوت:
-كاهش هزينههاي سازمان نهضت سوادآموزي و جذب آسان سوادآموز
نقاط ضعف:
محدوده اجرا: در كشور.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا ميشود.
اهداف:
1- تحتپوشش قراردادن تمام افراد زنداني بيسواد وكمسواد2.
2- گسترش آموزش سواد پايه و آموزشهاي تكميلي تا مقطع پنجم ابتدايي.
3- تقويت فرهنگ مكتوب و ارتقاء سطح فرهنگ زندانيان در قالب آموزشهاي پس از سواد در زمينههاي مختلف.
تاريخچه:
بعد از پيروزي انقلاب اسلامي تا چندين سال آموزش زندانيان ادامه داشت تا اينكه در سال 63 در قالب توافقنامه اي با همكاري سازمان زندانها به اجرا درآمد تا اينكه در سال 79 ضمن لغو توافقنامههاي قبلي توافقنامه جامع و جديدي كه در آن تعهدات هر دو سازمان تنظيم و هم اكنون مفاد آن اجرا مي گردد.
كليات:
سوادآموزي زندانيان با توجه به ويژگيهاي آنان با همكاري سازمان نهضتسوادآموزي و ادارات كل زندان استانهاي كشور اجرا ميشود.
ويژگيها:
• تحتپوشش افراد زنداني تا گروه سني 60 سال به صورت اجباري با استفاده از ماده 155 آييننامه سازمان زندانها.
• تامين نوشتافزار و اقلام آموزش براي كلية دورهها توسط نهضتسوادآموزي.
• عدم جابجايي زنداينان در طول دورة آموزش.
• تجهيز كتابخانههاي زندانها توسط دو سازمان.
• برگزاري مسابقات علمي.
• ثبتو صدور كارنامههاي قبولي خارج از نوبت و تحويل آن به زندانيان.
دستاوردها:
• ايجاد فرصت مجدد يادگيري و اصلاح و تربيت زندانيان.
• راهيابي افراد زنداني به آموزش رسمي كشور.
• تعامل و هماهنگي بين دو سازمان.
• استفاده از تجارب و امكانات دو سازمان و اجراي طرحهاي نهضت توسط سازمان زندانها.
نقاط قوت :
1-در دسترس بودن افراد زنداني و تشكيل كلاس آسان.
• داشتن فضا و مكان قابل دسترسي.
• فراهم نمودن فرصت مجدد يادگيري براي زنداينان.
نقاط ضعف:
نداشتن مشخصات كامل بعضي از زنداينان جهت ثبت نام و صدور كارنامه.
محدوده اجرا: كليه زندانهاي مركزي استانها و زندانهاي شهرستانها.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا ميشود.
اهداف:
• تحتپوشش قراردادن تمامي افراد بيسواد و كمسواد(اعم از وظيفه، كادر و پيماني) .
• تقويت فرهنگ مكتوب در نيروهاي مسلح
3- ارتقاء سطح فرهنگ نيروها در قالب آموزشهاي پس از سواد در زمينههاي تاريخي، مذهبي، سياسي، بهداشتي، اجتماعي، اخلاقي و …
تاريخچه:
بعد از پيروزي انقلاب اسلامي و تشكيل نهضتسوادآموزي، در قالب توافقنامه اي حتي درزمان جنگ در جبهههاي نبرد هم كار سوادآموزي انجام ميگرفت. تا اينكه در سال 76 در راستاي سياستهاي آموزشي، فرهنگي نظام مقدس جمهوري اسلامي و حل معضل بيسوادي در كشور و با عنايت به اينكه درصد قابل توجهي از بازماندگان از سواد به اجبار بايد خدمت مقدس سربازي را انجام دهند طرح مشتركي با همكاري نيروهاي مسلح در قالب دستورالعملي جامع، تهيه و به اجرا در آمده است.
كليات:
سوادآموزي نيروهاي مسلح با توجه به ويژگيهاي فراگيران با همكاري سازمان نهضتسوادآموزي و ستادهاي نيرو اجرا ميشود.
ويژگيها:
• حضور بدون قيد و شرط بيسوادان در كلاسهاي درسي.
• معافيت از نگهباني و امور متفرقه در طول دوره.
• حضور دائمي آموزشياران در مدارس سرباز.
• تجهيز كتابخانههاي سرباز با كتابهاي سادهنويسي شده و موضوعات متنوع.
• صدور كارنامه و گواهينامههاي سوادآموزان در كمتر از 48 ساعت.
• تحويل كتب و اقلام آموزشي رايگان به سوادآموزان با توجه به سرانه تخصيصي.
• برگزاري دورههاي تربيت آموزشيار در طول سال.
• اعطاء درجه تشويقي به آموزشياران نيروهاي مسلح.
• برگزاري مسابقات علمي به منظور تثبيت آموختههاي نوسوادان.
دستاوردها:
• راه يابي افراد به آموزش رسمي كشور.
• ايجاد تعامل بين دو سازمان.
• كاهش كامل قدر مطلق بيسوادي در بين نيروهاي كادر و پيماني.
نقاط قوت :
• در دسترسي بودن افراد و آساني تشكيل كلاس.
• جوان بودن افراد.
• كمهزينه بودن آموزش.
• فراهم نمودن فرصت مجدد يادگيري براي افراد بازمانده از آموزشي رسمي.
• پراكندگي نيروها بخصوص نيروي انتظامي.
• اجباري بودن آموزشهاي تكميلي (پاياني و پنجم بزرگسال) در نيروها.
نقاط ضعف:
محدوده اجرا: كلية مراكز نظامي و انتظامي در سراسر كشور.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا ميشود.
اهداف:
• توسعه و تقويت شاخصهاي فرهنگ عمومي با عنايت به ارزشهاي اسلامي.
• توسعه و تقويت فرهنگ مطالعه و كتابخواني از طريق ايجاد فرصتهاي مطالعه.
• ارائه اطلاعات علمي – كاربردي – ديني – تربيتي و فرهنگي – اجتماعي به مخاطبان طرح.
• زمينهسازي براي گسترش برنامههاي آموزش مداوم.
• تقويت زمينه مطالعات مستقل فردي و خودآموز.
• ايجاد ارتباط لازم در سوادآموزي جهت شركت در طرحهاي آموزشي.
اهداف ويژه:
• ارتقاي تواناييهاي زنان (ماردان)
• پيوند آموزشهاي نظري با مهارتهاي اساسي زندگي (تركيب آموزش سواد با آموزش مهارتهاي اساسي زندگي)
• پيشگيري از رجعت به بيسوادي.
• آموزشهاي عميقتر به منظور جبران محدوديت مطالب كتايهاي درسي.
• تقويت روحيه همكاري بين اعضاي خانواده سوادآموزان.
• استفاده بهينه از اوقات فراغت اعضاي باسواد خانواده در امر مطالعه و كتابخواني.
تاريخچه:
اين طرح پس از طي مراحل آزمايشي از سال 1375 بطور رسمي با تدوين يك مجموعه 15 جلدي در سراسر استانهاي كشور اجرا شد و با استقبال چشمگيري از سوي سوادآموزان و اعضاي خانواده آنان روبرو گرديد.
كليات:
سازمان نهضتسوادآموزي به عنوان يك ارگان فرهنگي كشور با اهداف توسعه و تقويت فرهنگ عمومي جامعه، فعاليت گستردهاي را انجام ميدهد. در همين راستان با الهام از تأكيد مقام معظم رهبري حضرتآيتا … خامنهاي مبني بر توسعه فرهنگ مطالعه و كتابخواني استراتژيها و طرحهاي مناسبي را به اجرا در آورده است. از جمله طرحهايي كه اين سازمان در راستاي گسترش فرهنگ عمومي و تقويت روند كتابخواني در جامعه، تدوين نموده، طرح خواندن با خانواده است. اين طرح پس از طي مراحل آزمايشي از سال 1375 بطور رسمي با تدوين يك مجموعه 15 جلدي در سراسر استانهاي كشور اجرا شد و با استقبال چشمگيري از سوي سوادآموزان و اعضاي خانواده آنان روبرو گرديد.
در همين راستا اختيارات لازم جهت برقراري ارتباط با ساير دستگاههاي دولتي و مشاركتهاي بين بخشي به استانها داده شد تا موضوعات و مطالب مناسب و جديد فراخور نياز، علاقه و شرايط سوادآموزان و خانواده آنان در اس خود، انتخاب و در قالب كتاب يا جزوه تدوين نمايند كه استانها در اين زمينه توفيقات چشمگيري بدست آوردهاند.
اجراي اين طرح و تدوين منابع و كتابهايي با مواد خواندني بسيار مفيد جهت تقويت و گستردهتر نمودن پايههاي آموزش مخاطبان طرح كه يكي از بنياديترين نيازهاي افراد جامعه است، تلاش مضاعفي محسوب ميگردد.
عناوين مجموعه كتابهاي طرح به تفكيك دورهها بشرح ذيل در جدول ارائه ميشود.
|
دوره مقدماتي |
دوره تكميلي |
دوره پاياني |
|
• امام آمد
• كشور ما ايران
• پيروزي انقلاب اسلامي |
• آب
• بهداشت تغذيه
• اصراف و زيانهاي آن
• آيين همسرداري
• پيامبر(ص)
• ايمني كودك در خانه |
• مولود كعبه
• بهداشت فردي
• پند و اندرز
• تعاون و همكاري
• كمكهاي اوليه (نخستين)
• آشنايي با قرآن |
كتابهاي ويژه دوره مقدماتي:
بيشتر براي تقويت توان خواندن پايه سوادآموزان تدوين شده است و محتواي آنها شامل مطالب ديني، اجتماعي، فرهنگي و سياسي از جمله مطالبي به زبان ساده در كسب سواد، نوع حكومت و موقعيت جغرافي ايران و فعاليتهاي انجام شده در امر سوادآموزي مي باشد.
كتابهاي ويژه دوره تكميلي و پاياني:
محتواي كتابهاي اين دورهها در باره موضوعات ديني، اخلاقي، بهداشتي، فرهنگي، اجتماعي و ايمني ميباشد.
كوشش مؤلفان و ويراستاران بر آن بوده است تا در تأليف و ويرايش كتابها، سطح سواد مخاطبان در نظر گرفته شود و محتواي آنها به زبان ساده روان تدوين شود.
ويژگيها:
• تهيه و تدوين كتابهاي مختلف با موضوعات متنوع براساس نياز و علاقه سوادآموزان.
• زمينهسازي جهت برقراري ارتباط و مشاركت بين بخشي در سطح استانها.
• تقويت شوق و رغبت سوادآموزان به كتابخواني.
• ارائه خدمات كاربردي به سوادآموزان و اعضاي خانوادة آنان.
• جبران كمبود تنوع و تكثر موضوعات كتابهاي درسي.
• گستردگيطرح به علت تحتپوشش قراردادن كليه سوادآموزان كلاسها به ويژه قشر زنان.
دستاوردها:
• تأثير در سرعت روانخواني متون فارسي گنجينه لغات و معلومات سوادآموزان و اعضاي خانواده آنان.
• تأثير در جلوگيري از مخالفت اولياء و يا همسران سوادآموزان در مراجعه به كلاس به دليل آشنا شدن آنان يا مطالب و موضوعات آموزشي مجموعه كتابهاي طرح.
• كمك به بهبود كيفيت زندگي سوادآموزان و خانواده آنان از ارتقاء آگاهي آنان نسبت به موضوعات كاربردي در كتابهاي طرح.
• ايجاد روحيه تفاهم و رواج كار گروهي و همكاري در كلاس و خانواده.
• جلوگيري از افت سوادآموزان و تأثير در افزايش درصد قبولي كلاس.
• افزايش دانش و آگاهي سوادآموزان و اعضاي خانواده آنان نسبت به مسايل ديني و ارزشي جامعه.
• پيشگيري از فراموش مطالب آموخته شده.
• كاهش فاصله آموختههايزنان و مردان از طريق مطالعه كتابهاي طرح خواندن با خانواده.
• كاهش وابستگي سوادآموزان به آموزشيار در كتابخواني و تمرين خودآموزي و مطالعه مستقل.
• رواج فرهنگ كتابخواني در خانواده و جامعه.
نقاط قوت :
• ترويج عادت به انجام امور مشاركتي در خانواده از طريق كتابخواني گروهي.
• انتقال دانشهاي جديد و كاربردي به كانون خانواده.
• پويا و فعال نمودن عناصر اجرايي طرح در تهيهكتابهاي جديد با موضوعات مورد نياز از طريق ايجاد ارتباط با ساير دستگاههاي اجرايي در سطح استانها.
• تقويت نقش سازنده و ارزنده سوادآموزان در كانون خانواده.
• ارتقاي بازدهي فعاليتهاي يادگيري سوادآموزان در كلاس.
• زمينهسازي جهت استفاده بهينه از اوقات فراغت افراد خانواده سوادآموزان.
نقاط ضعف:
در اجراي اين طرح از حيث حمايتهاي مالي در امور ذيل محدوديتهايي وجود دارد.
• تشويق مجريان طرح (آموزشياران و عوامل اجرايي).
• اجراي مسابقات و زمينههاي رقابت سازنده در بين مخاطبان.
• چاپ و توليد كتابهاي طرح به تعداد سوادآموزان.
محدوده اجرا:
اين طرح دو دسته افراد به شرح زير را مورد خطاب آموزش قرار ميدهد:
دسته اول: سوادآموزان دورههاي مقدماتي، تكميلي و پاياني سراسر كشور.
دسته دوم: اعضاي خانواده سوادآموزان فوق
دسته اول مستقيماً و از طريق هدايت آموزشياران تحتپوشش طرح قرار ميگيرند.
دسته دوم از طريق سوادآموزان تحتپوشش قرار ميگيرند. به اين طريق كه آنها كتابها را به منزل برده و با مشاركت فعال اعضاي خانواده خود محتواي آنها را مورد بحث و گفتگو قرار ميدهند.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا ميشود.
ساير توضيحات :
اين طرح بدليل، ويژگيها و دستاوردها و عملكردهاي مطلوب آن كانديد دريافت جايزه بينالمللي سوادآموزي آيسيسكو سال 1382 مطابق با 2003 ميلادي گرديد كه خوشبختانه موفق به دريافت جايزة فوق شد.
اهداف:
• ايجاد جو اعتماد بين آموزشياران، راهنمايان تعليماتي و سيستم مديريت نهضت.
• استفاده بهينه از تواناييهاي آموزشياران.
• تقليل گردش كار موجود و نيروي كادر.
• كاستن از شدت تمركزگرايي.
• كاهش وابستگي به خودرو در بازديدهاي كلاسي.
• صرفهجويي در هزينهها.
تاريخچه:
اين طرح پس از بررسيهاي اوليه به صورت آزمايشي از تاريخ 12/8/72 به ميزان ده درصد كلاسهاي مقدماتي و تكميلي به طور سراسري اجرا گرديد.
كليات:
به منظور كاهش تعدادي از موانع و مشكلات اساسي نظارت و ايجاد اصلاحات در سيستم بازديد از كلاسها، طرح آموزشيار ممتاز با هدف ايجاد جو اعتماد و استفاده بهينه از تواناييهاي آموزشياران و همچنين تسهيل در گردش كار، آماده و اجرا گرديد. در اين طرح سعي شد از آموزشياران متعهد و با تجربه در جهت امور مربوط به كلاسها حداكثر استفاده شود. از كلاس اين دسته از آموزشياران به روش معمول بازديد نميگرديد و فقط به صورت موردي توسط نيروهاي ستادي واحد آموزش بازديد به عمل ميآمد.
دستاوردها:
• ايجاد فرصت جهت انتقال برخي از وظايف راهنمايانتعليماتي به آموزشيار از قبيل برگزاري امتحانات نوبت سوم، بازديد از ساير كلاسها توسط آموزشيار در قالب طرح نظارت همتا.
• تغيير نگرش مسئولين نسبت به ضرورت بازنگري در وظايف راهنمايان تعليماتي و تقليل وظايف آنها در امور واگذار شده.
نقاط قوت :
• افزايش مشاركت آموزشياران در ارتقاي كيفيت كلاسها.
• تقليل هزينهها، نيروي انساني و گردش كار.
• تقويت احساس خودباوري و اعتماد به نفس در آموزشياران.
• حذف سيستم نظارت مستقيم و ايجاد بستر مناسب براي خودكنترلي.
نقاط ضعف:
1-عدم دسترسي به اطلاعات به هنگام كلاس.
2-عدم امكان رفع مشكلات و كمبودهاي احتمالي كلاس در اسرع وقت.
محدوده اجرا: مراحل اجراي ازمايشي در دو مرحله به شرح ذيل صورت گرفت.
• در مرحله اول 10 درصد كل كلاسهاي مقدماتي و تكميلي سراسر كشور.
• در مرحله دوم به طور رسمي 15 درصد كل كلاسهاي مقدماتي و تكميلي سراسر كشور تحتپوشش اين طرح قرار گرفت.
وضعيت فعلي: طرح هم اكنون اجرا نميشود.
