نظام ارزشيابي دوره‌هاي سوادآموزي سازمان نهضت سوادآموزي

دوره‌هاي سوادآموزي در ايران به مقدماتي، تكميلي، پاياني و پنجم بزرگسالان تقسيم شده است. دوره مقدماتي به عنوان شروع سوادآموزي با هدف آموزش مهارت‌هاي پايه ارايه شده و سپس در دوره‌هاي بعدي مهارت‌هاي تكميلي خواندن، نوشتن و حساب كردن براي فراگيران ارايه مي‌شود.

ارزشيابي در دوره‌هاي سوادآموزي به منظور تعيين ميزان پيشرفت تحصيلي فراگيران و براي درنظر گرفتن اهداف زير تعيين مي‌شود.

1ـ كشف نقاط ضعف سوادآموزان در هريك از زمينه‌هاي يادگيري به منظور برنامه‌ريزي براي اصلاح نارسايي‌هاي يادگيري سوادآموزان و بهبود كيفيت آموزشي آنان از رو‌ش‌هاي گوناگون.

2ـ آگاه كردن سوادآموزان از هدف‌هاي يادگيري درس در طول دوره تحصيلي.

3ـ ايجاد انگيزه و رغبت در سوادآموزان، براي يادگيري مطالب درسي و پرورش عادت‌هاي صحيح مطالعه و يادگيري.

4ـ كشف نقاط مثبت و منفي روش‌هاي تدريس و كوشش براي اصلاح كيفيت روش‌هاي آموزشي.

5ـ بررسي نارسايي‌هاي احتمالي مواد درسي به منظور ارايه پيشنهادهاي لازم به مسئولان برنامه‌ريزي آموزشي براي اصلاح برنامه‌ها.

از لحاظ آموزشي هريك از دوره‌هاي مقدماتي، تكميلي، پاياني و پنجم ويژگي‌هاي خاص خود را دارد كه متناسب با آن سنجش و ارزشيابي تحصيلي از فراگيران به عمل مي‌آيد.

نظام ارزشيابي دوره‌هاي سوادآموزي بر پايه استفاده از مقياس‌هاي كمي يا به عبارت ديگر سنجش از طريق امتحانات پايان دوره و تخصيص نمره به ميزان پاسخ دهي به سؤالات امتحاني استوار است.

             شيوه اجرايي ارزشيابي پيشرفت تحصيلي دوره‌هاي سوادآموزي

دوره مقدماتي:

1ـ دوره مقدماتي به ميزان 200 ساعت با روزانه حدود 2 ساعت براي سوادآموزان آموزش داده مي‌شود.

2ـ درس‌هاي دوره تكميلي عبارت اند از: فارسي، املا، انشا، رياضي، فرهنگ اسلامي و قرآن

3ـ در دوره تكميلي نيز مشابه دوره مقدماتي سوادآموزان در سه نوبت در امتحانات شركت مي‌كنند.

4ـ ملاك قبولي و ارتقا تحصيلي سوادآموز در دوره مقدماتي، كسب نمره حداقل 10 در نوبت سوم در هر درس است.

5ـ درس‌هاي املا، رياضي و جمله نويسي به صورت كتبي و درس فارسي به صورت شفاهي ارزشيابي مي‌شود.

دوره تكميلي:

1ـ دوره تكميلي به ميزان 288 ساعت با روزانه حدود 2 ساعت براي سوادآموزان آموزش داده مي‌شود.

2ـ درس‌هاي دوره تكميلي عبارت اند از: فارسي، املا، انشا، رياضي، فرهنگ اسلامي و قرآن

3ـ در دوره تكميلي نيز مشابه دوره مقدماتي سوادآموزان در سه نوبت در امتحانات شركت مي‌كنند.

4ـ درس‌هاي فارسي، فرهنگ اسلامي و قرآن به صورت شفاهي و درس‌هاي املا، انشا و رياضي به صورت كتبي امتحان گرفته مي‌شود.

5ـ ‌ملاك قبولي نيز در اين دوره كسب نمره حداقل 10 در نوبت سوم هر درس است.

دوره پاياني

1ـ اين دوره حدود 486 ساعت و روزانه 3 ساعت براي سوادآموزان آموزش داده مي‌شود.

2ـ درس‌هاي دوره پاياني عبارت اند از: فارسي، انشا، املا، رياضي، علوم اجتماعي، علوم تجربي، فرهنگ اسلامي و قرآن

3ـ درس‌هاي فارسي، فرهنگ اسلامي و قرآن به طور شفاهي و مابقي درس‌ها به طور كتبي از سوادآموزان امتحان به عمل مي‌آيد.

4ـ از سوادآموزان اين دوره در 3 نوبت امتحان گرفته مي‌شود و ملاك قبولي كسب نمره حداقل 10 از هر درس در نوبت سوم است.

تبصره: در كليه دوره‌ها سوادآموزي كه از يك يا چند ماده درسي نمره كمتر از 10 كسب كند در همان ماده و يا مواد درسي تجديد شناخته مي‌شودو بايد پس از گذراندن كلاس‌هاي جبراني در امتحان تجديدي شركت نمايد.

وظيفه ارزشيابي و آزمون از كلاس‌هاي سوادآموزي به عهده آموزشيار و راهنماي تعليماتي كلاس است، به طوري كه امتحانات نوبت اول و دوم به وسيله آموزشيار و امتحانات نوبت سوم توسط راهنماي تعليماتي با همكاري آموزشيار برگزار مي‌شود. در نوبت اول و دوم آموزشيار موظف به طراحي سؤالات مطابق درستورالعمل‌هاي ارايه شده است. ضمن اينكه در نوبت اول و دوم وظيفه تصحيح اوراق نيز به عهده خود آموزشيار است و در نوبت سوم راهنماي تعليماتي وظيفه تصحيح اوراق را به عهده دارد.

جدول خلاصه مواد درسي امتحاني و نحوه آزمون دوره‌هاي سوادآموزي

 ساير اقدامات مديريت سنجش و ارزشيابي

برگزاري امتحانات متفرقه

سازمان نهضت سوادآموزي براي افرادي كه فرصت كافي براي شركت در كلاس‌هاي سوادآموزي را ندارند ولي به روش‌هاي مختلف توانسته‌اند مهارت‌هاي خواندن و نوشتن را كسب كنند و يا اينكه در گذشته در كلاس‌هاي سوادآموزي شركت كرده و مردود شده‌اند شرايطي فراهم نموده تا افراد بتوانند در امتحانات متفرقه كه هرماه يكبار (در صورت مراجعه افراد داوطلب) برگزاري مي‌شود شركت نمايند.

افرادي كه مي‌خواهند در امتحانات متفرقه شركت كنند با مراجعه به ادارات سوادآموزي ثبت نام و در آزمون شركت مي‌كنند.

ارزش تحصيلي دوره‌هاي سوادآموزي

بر اساس مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش جمهوري اسلامي ايران ارزش تحصيلي دوره‌هاي سوادآموزي به شرح زير است:

ـ دوره مقدماتي و تكميلي برابر پايه سوم ابتدايي

ـ دوره پاياني برابر چهارم ابتدايي

ارزش‌گذاري مدارك تحصيلي قبل از انقلاب اسلامي

قبل از انقلاب اسلامي نهادها و مؤسساتي طي سال‌هاي بسيار زياد وظيفه با سوادكردن توده بي‌سواد مردم را به عهده داشته اند كه از جمله مي توان به اكابر، مؤسسه آموزش سالمندان، جهاد ملي سوادآموزي، كميته پيكار با بي‌سوادي اشاره كرد. اين مؤسسات به افرادي كه دوره‌هاي سوادآموزي را با موفقيت به پايان مي‌رسانند گواهينامه و يا كارنامه قبولي ارايه مي‌كردند. پس از پيروزي انقلاب اسلامي براساس مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش وظيفه ارزش گذاري براين مدارك و گواهي‌نامه‌هاي تحصيلي به عهده سازمان نهضت سوادآموزي و بخش سنجش و ارزشيابي گذاشته شد و افرادي كه اين گواهينامه‌ها را قبلاً دريافت كرده‌اند با مراجعه به واحد سنجش و ارزشيابي از ارزش تحصيلي گواهينامه خود آگاه مي‌شوند.

رسيدگي به تخلفات امتحاني

مرجع رسيدگي به تخلف‌هاي صورت گرفته در برگزاري امتحانات به عهدهمديريت سنجشو ارزشيابي است. در صورتي كه در استان‌ها و يا شهرهاي تابعه فرد يا افرادي اعم ازافراد حقيقي يا حقوقي در برگزاري امتحانات، تصحيح اوراق امتحاني، صدور مدارك تحصيلي و . . . دچار تخلف شوند، مطابق آيين نامه توسط كارشناسان سنجش و ارزشيابي به تخلف مربوطه رسيدگي خواهد شد.

تهيه بانك سؤالات امتحاني

با توجه به تعداد كلاس‌هاي سوادآموزي و اينكه كلاس‌ها به طور همزمان شروع و خاتمه نمي‌يابند. به طبع آن امتحانات پايان دوره انها نيز به طور همزمان برگزار نمي‌شود. براي همين منظور بانك سؤالات امتحاني در ادارات سوادآموزي با توجه به دستورالعمل تنظيمي از سوي مديريت سنجش و ارزشيابي تشكيل مي‌شود به طوري كه براي هر دوره اعم از مقدماتي، تكميلي و پاياني تعداد بسيار زيادي سؤال بودجه بندي شده طراحي و نگهداري مي‌شود تا در آزمون كلاس‌ها مورد استفاده قرار گيرد.